IMG_9162

WELCOME TO MY LIFE

 به زندگی من خوش آمدید

The central aim with this homepage that is a culture activity in good anthropological spirit is that the visitor acquires one both extended and deepened knowledge about itself as culture being. In view of that the life on the land is today in higher degree than ever earlier composite, constitutes global questions an important starting point for counter watch late, an experiment in order to build one humanistic bridge average people, ethnic groups and nations. The experiment to extend the horizons and to see beyond the own culture's reference system increases our possibilities to understand global processes in a changeable world where all society come each other nearer than ever earlier.

در اینجا آموخته ها و آزمون های من که بیشتر چشم اندازی فرهنگی دارند گردآوری شده اند. از آنجایی که داستان زندگی من از ایران آغاز می شود این چشم انداز  ایرانی هم هست. آرزومندم  که به کارتان آید

3

Utpekad ”Khomeinibödel” häktad i Sverige En 58-årig iranier häktas misstänkt för att ha haft en ledande roll när tusentals politiska fångar avrättades i Iran 1988. Avrättningarna har hittills aldrig prövats i domstol. Inte någonstans, enligt regimkritiker. Mannen misstänks för folkrättsbrott (krigsbrott) inklusive mord i ett fängelse i Karaj utanför huvudstaden Teheran sommaren 1988. Åklagare Karolina Wieslander anser att brotten hänger samman med det krig som då pågick mellan Iran och Irak. – Han är oskyldig, de har gripit fel man, säger försvarsadvokat Lars Hultgren om sin klients inställning. Avrättningarna är relativt okända trots omfattningen. Det finns inga säkra uppgifter över hur många som dödades, men 5 000 är en siffra som ofta nämns. Mannen greps den 9 november när han anlände till Sverige, enligt Hultgren för att hälsa på släkt. 58-åringen såg bekymrad ut, och blickade sökande mot åhörarläktaren i Stockholms tingsrätt. Mannen ska ha haft en ledande befattning i ett fängelse där många skickades till galgen. Avrättningarna ägde rum på grund av en fatwa (en order) från Irans dåvarande ledare ayatollah Khomeini, den islamiska revolutionens grundare. Tusentals fångar mördades under några månader 1988. De var vänsteranhängare, intellektuella, studenter, medlemmar av rörelsen Folkets mujahedin, andra oppositionspartier och religiösa minoriteter. Folkets mujahedin var enligt fatwan ”människor som krigar mot Gud”, vänsterfolk beskrivs i den som ”avfällingar från islam”. Män, kvinnor och barn hängdes på löpande band: de fördes med gaffeltruckar till kranar och lyktstolpar där de hängdes, och vissa arkebuserades enligt samstämmiga uppgifter. När offren dödades satt många av dem i fängelse för regimkritiska ickevåldsaktioner såsom att dela ut tidningar och flygblad, delta i demonstrationer med mera, enligt Amnesty International. Människor som inte dödades utsattes för tortyr. Folkrättsbrott kan tas upp i svensk domstol oavsett var de har begåtts. Ola Westerberg / TT Den religiöse ledaren Ruholla Khomeini. Foto: Hussein Malla/AP/TT

اكنون سال هاست كه پيرامون فرهنگ و تمدن ايران پژوهش كرده ام. بخشى از اين پژوهش از ديدگاهِ گاهشمارِ (تقويمِ) ايرانى امكان پذير است. از اين رو در همين رويه كه آشيانه نام دارد، در اين پايين، دست آوردهاى خود را پيرامونِ اين مهم گردآورى كرده ام. در اينجا فصل ها، ماه ها و روزهاى گاهشمارِ ايرانى را (در كنارِ روزهاى سالِ ترسايى) مى توان ديد. با فشار دادنِ هر روز از ٣٦٥ روزِ سال واردِ رويه ديگرى مى شويم كه در آنجا آنچه دانستن آن براى شناختِ بيشتر و بهتر آن روز مفيد است را مى توان يافت.

همانگونه كه همِگان مى دانند ما دو گونه گاهشمار داريم. يكى از آنها از روى چرخشِ ماه به دورِ زمين است كه به آن گاهشمار ماهى (قمرى) گويند و ديگرى از روى چرخشِ زمين به دورِ خورشيد است كه به آن گاهشمارِ خورشيدى (شمسى) گويند. گاهشمارِ ايرانى يك گاهشمارِ خورشيدى است كه ٣٦٥ روزِ سال (كه هر چند سال يكبار در سالِ كبيسه ٣٦٦ روز است) در چهار فصل و دوازده ماه بخشبندى شده اند:

برابرىِ روز و شب
       بهار ٩٣ روز در سه ماهِ ٣١ روزه
درازترين روزِ سال
       تابستان ٩٣ روز در سه ماهِ ٣١ روزه
برابرىِ روز و شب
       پاييز ٩٠ روز در سه ماهِ ٣٠ روزه
درازترين شبِ سال
       زمستان ٨٩ روز در دو ماهِ ٣٠ روزه و يك ماه ٢٩ روزه
برابرىِ روز و شب

9

Culture Occasion Calendar   گاهشمار رویدادهای فرهنگی

Spring بهار

Spring Festivals جشن های بهاری


Farvardin فروردین

Norouz 21 March 1 April | نوروز یکم تا دوازدهم فروردین
Sizdabedar 2 April | سیزده بدر سیزده فروردین
Farvardingan 8 April | فروردینگان نوزدهم فروردین


Ordibehesht اردیبهشت

Ordibeheshtgan 23 April | اردیبهشتگان سوم اردیبهشت
Gahanbar 1 May 5 May | گاهنبار یازدهم تا پانزدهم اردیبهشت


Khordad خرداد

Khordadgan 27 May | خردادگان ششم خرداد
 

1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12              Spring بهار

Farvardin = Aries = Month 1 of 12 = March 21 / April 20 = فروردین

12345678910111213141516
212223242526272829303112345
171819202122232425262728293031
67891011121314151617181920

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ordibehesht = Taurus = Monthe 2 of 12 = April 21 / May 21 = اردیبهشت

12345678910111213141516
21222324252627282930123456
171819202122232425262728293031
789101112131415161718192021

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Khordad = Gemini = Month 3 of 12 = May 22 / June 21 = خرداد

12345678910111213141516
22232425262728293031123456
171819202122232425262728293031
789101112131415161718192021

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Summer تابستان

Summer Festivals جشن های تابستانی



Tir تیر

Tirgan 4 July | تیرگان سیزدهم تیر
Gahanbar 2 - 6 July | گاهنبار یازدهم تا پانزدهم تیر


Amordad امرداد

Amordadgan 29 July | امردادگان هفتم امرداد


Shahrivar شهریور

Shahrivargan 26 August | شهریورگان چهارم شهریور
Gahanbar 17 - 21  September | گاهنبار بیست و ششم تا سی ام شهریور 
 

1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12        Summer تابستان

Tir = Cancer = Month 4 of 12 = June 22 / July 22 = تیر

12345678910111213141516
2223242526272829301234567
171819202122232425262728293031
8910111213141516171819202122

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Amordad = Leo = Month 5 of 12 = July 23 / August 22 = امرداد

12345678910111213141516
2324252627282930311234567
171819202122232425262728293031
8910111213141516171819202122

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Shahrivar = Virgo = Month 6 of 12 = August 23 / September 22 = شهریور

12345678910111213141516
2324252627282930311234567
171819202122232425262728293031
8910111213141516171819202122

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Autumn پاییز

Autumn Festivals جشن های پاییزی



Mehr مهر

Mehregan 8 October | مهرگان شانزدهم مهر
Gahanbar 18 - 22 October | گاهنبار بیست و ششم تا سی ام مهر


Aaban آبان

Cyrus the Great's Day 29 October | روز کورش بزرگ هفتم آبان
Aabangan 1 November | آبانگان دهم آبان


Aazar آذر

Aazargan 30 November | آذرگان نهم آذر
Daygan 16 December | دیگان بیست و پنجم آذر
Mother's Day 16 December | روز مادر بیست و پنجم آذر

1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12            Autumn پاییز

Mehr = Libra = Month 7 of 12 = September 23 / October 22 = مهر

12345678910111213141516
232425262728293012345678
1718192021222324252627282930
910111213141516171819202122

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Aaban = Scorpius = Month 8 of 12 = October 23 / November 21 = آبان

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
23 24 25 26 27 28 29 30 31 1 2 3 4 5 6 7
17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30    
8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21    

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Aazar = Sagittarius = Month 9 of 12 = November 22 / December 21 = آذر

12345678910111213141516
2223242526272829301234567
1718192021222324252627282930
89101112131415161718192021

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Winter زمستان

Winter Festivals جشن های زمستانی

Day دی

Yalda 22 December | یلدا یکم دی
Daygan 22 December | دیگان یکم دی
Daygan 23 December | دیگان هشتم دی
Zarathustra 1 January | بدرود زرتشت یازدهم دی 
Daygan 5 January | دیگان پانزدهم دی
Gahanbar 6 - 10 January | گاهنبار شانزدهم تا بیستم دی
Daygan 13 January | دیگان بیست و سوم دی


Bahman بهمن

Bahmangan 22 January | بهمنگان دوم بهمن
Saadeh 5 February | جشن سده شانزدهم بهمن ماه


Espand اسپند

Espandgan 24 February | جشن اسپندگان پنجم اسپند
Father's Day March 15 | روز پدر بیست و چهار اسپند
Chaharshanbesori March ... | چهارشنبه سوری ... اسپند
Gahanbar 16 - 20 March | گاهنبار بیست و پنجم تا بیست و نهم

1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12           Winter زمستان

Day = Capricornus = Month 10 of 12 = December 22 / January 20 = دی

12345678910111213141516
22232425262728293031123456
1718192021222324252627282930
7891011121314151617181920

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bahman = Aquarius = Month 11 of 12 = January 21 / February 19 = بهمن

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 1 2 3 4 5
17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30    
6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19    

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Espand = Pisces = Month 12 of 12 = February 22 / March 20 = اسپند

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
20 21 22 23 24 25 26 27 28 1 2 3 4 5 6 7
17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29      
8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20      

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2018 > 04

ارديبهشتگان به شما شاد، فرخنده و ایدون باد

نخستين ماهِ سال، فروردين را پشتِ سر گذاشتيم و واردِ دومين ماهِ سال، ارديبهشت شديم. ارديبهشت كه فرا مى رسد با خود زيبايى هاى بسيارى را به همراه دارد. يكى از آنها اين هست كه در اين ماهِ سال در بسيارى از جاهاى فلاتِ ايران، گل ها سر به آسمان بلند مى كنند و هر كدام، يكى زيباتر از ديگرى، چشم ها را نوازش مى دهند. شايد بهار در ايران در ماهِ ارديبهشت به اوجِ زيبايىِ خود مى رسد. در كنار اين همه زيبايى جشن هايى هم در اين ماه برگزار مى شوند. يكى از آنها نخستين گاهنبار، از شش گاهنبارِ سال و ديگرى جشن ارديبهشت يا ارديبهشتگان دومين جشن از جشن هاى دوازده گانه سال است. زمانِ برگزارىِ ارديبهشتگان سومين روز از ماهِ ارديبهشت است چراكه در اين روز نامِ ماه و نامِ روزِ ماه يكى است. ابوريحان بيرونى در آثارالباقيه مى نويسد: "ارديبهشت ماه: روز سومِ آن ارديبهشت است و آن عيدى است كه ارديبهشتگان نام دارد. براى اينكه هر دو نام با هم مُتَفِقْ شده". ا

در جهان بينى ايرانى به واژه يى برخورد مى كنيم به نامِ امشاسپند كه به آن ابرفرشته هم مى گويند و اگر بخواهيم آن را خيلى ساده بيان كنيم مى توانيم بگوئيم كه امشاسپند يك فروزهِ اهورايى است. شش امشاسپند اينها هستند: بهمن، ارديبهشت، شهريور، اسپند، خرداد و امرداد. بنابر اين ارديبهشت دومين امشاسپند، دومين ابرفرشته يا فروزهِ اهورايى است كه كارآيىِ آن برپا كردن و نگهدارى از بهترين راستى يا بهترين هنجار و سامان در اين جهان است. محمد حسين بن خَلَف تبريزى در برهان قاطع آورده است كه "در اين روز نيك است به معبد (پرستشگاه) رفتن و از پادشاهان حاجت خود خواستن و به جنگ و كارزار شدن". ا

در جشن ارديبهشت يا ارديبهشتگان بزرگان به ديدارِ پادشاه رفته و پاداش ها دريافت مى كنند. هنرمندان هنرنمايى مى كنند و موبدِ موبدان آئين ويژه ارديبهشتگان را در پيشگاهِ پادشاه برگزار كرده، همگان را پند و اندرز مى دهد، ارديبهشت يشت را خوانده و همه به آتش مى انديشند چراكه ارديبهشت و آتش پيوندى از هم ناگسستنى دارند. همانگونه كه ارديبهشت براى بهترين راستى و نگهبانِ هنجار و سامانِ جهانِ اهورايى است، آتش نيز پاكى را از ناپاكى جدا مى كند. بر اين پايه در جهان بينىِ ايرانى ارديبهشت آتش را به كار گرفته تا راستى را از دروغ، هنجار را از ناهنجار و سامان را از بى سامانى آزمون كند، همانگونه كه در افسانه يى سياوش، آتش به يارىِ او آمده، سياوش را نمى سوزاند و از خود گلستانى به جا مى گذارد. شايد از اين روست كه در ارديبهشتگان تن پوشِ سپيد، كه نُمادِ پاكى است به تن مى كنند. جشن ارديبهشت يا ارديبهشتگان، اين دومين جشن، از دوازده جشنِ ماهانهِ سالِ ايرانى را به همه شما شادباش گفته و برايتان گلستانى از گل هاى رنگارنگ پيشكش مى كنم. شاد و گلگون باشيد. ا

با شادباش هاى ويژه به فراخورِ فرارسيدنِ جشن ارديبهشت، ارديبهشتگان، براى همه شما آرزوى ارديبهشتى راستين مى كنم. همچون ارديبهشت سامان كننده و راست گونه باشيم.

ارديبهشتگان به شما شاد، فرخنده و ایدون باد
بهمن چهل امیرانی

این نامه را پسندیدید؟
اگر آن را پسندیدید و دوست دارید برای آینده جامعه خود گامی کوچک، بدونِ هزینه و سازنده بردارید این نامه را برای دوستان و آشنایانِ خود بفرستید
با سپاس

فروردينگان به شما شاد، فرخنده و ایدون باد

براى شناختِ فرهنگ و تمدنِ هر مردمى مى شود از روش هاى گوناگونى يارى گرفت. يكى از آن روش ها بررسىِ گاهشمارى است كه مردمِ آن سرزمين در زندگىِ روزانهِ خودشان به كار مى گيرند. هر گاهشمار گنجينه يى است كه در آن چكيده يى از آموخته ها و آزمون هاى مردمِ آن سرزمين، از گذشته هاى دور و نزديك، گردآورى شده است. زمانى كه به گاهشمار ايرانى نگاهى مى اندازيم، بسيارى از اين لايه هاى درونىِ هويتى مردمِ ايران را در آن مى يابيم. براى نمونه دوازده روزِ سال در دوازده ماهِ سال كه جشن هاى دوازده گانهِ ايرانيان مى باشند و هر كدام با انگيزه يى ويژه ساخته و پرداخته شدند. اين جشن ها با فروردين، ارديبهشت و خرداد آغاز مى شود، با تير، امرداد، شهريور، مهر، آبان و آذر ادامه پيدا مى كند و با دى، بهمن و اسپند به پايان مى رسند. اينكه كدامين روز از ماه، اين جشن ها برگزار مى شوند بستگى به اين دارد كه كِىْ نامِ روز و نامِ ماه روى هم مى افتند. در گاهشمارِ ايرانى روزهاى ماه به مانندِ ماه هاى سال نامگذارى شده كه در آن دوازده نامِ ماه ها در روزهاى هر ماه تكرار شده اند. اين تكرار، سبب شده كه با آغازِ هر ماه، روزى از روزهاى ماه با نامِ ماه برابرى كند و آن روز را جشن گيرند. براى نمونه نوزدهمين روزِ ماه نامش فروردين هست. پس نوزدهمين روزِ ماه از ماهِ فروردين، نامِ روز و نامِ ماه يكى است و به اين فراخور جشنى برگزار مى شود به نام جشن فروردين يا فروردينگان. گرديزى در كتابِ تاريخِ خود به نامِ زين الاَخبار مى نويسد: "روزِ نوزدهم از ماهِ فروردين را فروردينگان گويند. اين روز موافقِ نامِ ماه است و اندر رسمِ مغان چنان رفته كه هر روزى كه موافقِ نامِ آن ماه بُود، آن روز را بزرگ دارند." گان در زبان و ادبياتِ ايرانزمين همان جشن است. فروردينگان همان جشنِ فروردين است. پس دوازده جشنِ ماهانهِ ايرانيان اينها هستند: فروردينگان، ارديبهشتگان، خردادگان، تيرگان، امردادگان، شهريورگان، مهرگان، آبانگان، آذرگان، ديگان، بهمنگان و اسپندگان

فروردين از واژه فَرْوَهَرْ يا فَرْوَشى مى آيد. در جهان بينى ايرانى فروهر يك نيروى ايزدى، يك نورِ اهورايى است كه پيش از و پس از زندگىِ انسان وجود دارد و در سرتاسرِ زندگىِ ما در وجودِ ما هست. به هنگامِ مرگ فروهر، دوباره به سوى بالا برمى گردد. از آنجايى كه فروهرها همه پاكند، از ياورانِ نيروهاى اهورايى به شُمار مى آيند و اهورا، زندگى را، در چالشِ با اهريمن، با مرگ، يارى مى كنند، وجودِ فروهر در انسان، از انسان، موجودى خدايگونه مى سازد. همانندِ اهورا كه در جهان بينى بزرگ، در آسمان، زندگى را گسترده مى كند، انسان، در جهان بينى كوچك، بر روى زمين، دست به ساخت و ساز و پديدار كردنِ زندگى مى كند. باور به فروهر به هزاره هاى دور بر مى گردد و مى شود در بينِ مردمانِ هند و اروپايى هم آن را ديد. براى نمونه در هندوستان نامِ پيتارا با نامِ فروهر برابرى مى كند. در نخستين دست آوردهاى ادبىِ ايران كه براى ما به جا مانده مى توان نام فروهر را ديد. در يَسْنا كه كهن ترين بخشِ اوستا است و نزديك به چهار هزار سال پيشينه دارد نامِ فروهر در هفت هاتْ آمده و در بخشِ يَشت ها سُروده يى بلند در ستايش از فروهرها داريم به نامِ فروردين يشت كه يشتِ سيزدهم و بلندترين يشتِ اوستا است و در آن بيش از سيسَد و پنجاه نام آمده، از فروهرِ كيومرث گرفته تا فروهرِ سوشيانس. ا

بنابر اين ماهِ فروردين، ماهِ فروهرِ درگذشتگان است كه با نوروز آغاز مى شود و در فروردينگان به نهايتِ شكوهِ خودش مى رسد، همانگونه كه ابوريحان بيرونى در آثارالباقيه مى نويسد: " ... روزِ نوزدهم از ماهِ فروردين را "نوروزِ انهار" گويند و در آب هاى جارى عطر و گلاب ريزند". ا

در فروردينگان در آرامگاه ها با گل و ميوه و آتش به ديدارِ فروهرِ درگذشتگان رفته و عود و كندر روشن مى كنند. موبدان سُرودهايى از فروردين يَشتْ مى خوانند و موبدياران چادرشب ها كه پُر از لُرك (آجيل هفت گونه) است را به كمر بسته و بينِ مردم پخش مى كنند. خويشان و نزديكان هم با نيايش، به فروهرِ درگذشتگان درود مى فرستند، شادىِ آنها را خواهان هستند. ا

با فرستادنِ درود و سپاس و ستايش به فروهرِ رفتِگان، سخن را با بخشِ كوتاهى از سُرودِ فروردين يشت به پايان مى بريم: "اينك مى ستائيم فروهرِ همهِ مردان و زنانِ پيرُوِ راستى را، آنان كه روان هايشان برازندهِ ستايش و فروهرهايشان شايستهِ يارى خواهى است." ا

با شادباش هاى ويژه به فراخورِ فرارسيدنِ جشن فروردين، فروردينگان، براى همه شما آرزوى فروردينى شاد مى كنم. همچون فَروردين فَروهَرى و فروَشى باشيم.

فروردينگان به شما شاد، فرخنده و ایدون باد
بهمن چهل امیرانی

این نامه را پسندیدید؟
اگر آن را پسندیدید و دوست دارید برای آینده جامعه خود گامی کوچک، بدونِ هزینه و سازنده بردارید این نامه را برای دوستان و آشنایانِ خود بفرستید
با سپاس

سيزده بدر به شما شاد، فرخنده و ایدون باد

سيزده بدر در سيزدهمين روزِ فروردين ماه، يكى از جشن هاى ايرانى است كه با برگزارىِ آن نوروز به پايان مى رسد. شمارى باور دارند كه در اين روز بايد براى نحسى، از خانه بيرون رفت و نحسى سيزده را در دَرودَشت به در كرد. اما اينكه آيا ايرانيان هميشه به اين دليل سيزده بدر را جشن مى گرفتند هنوز دادهِ تاريخىِ درستى در دست نيست؛ در جهان بينىِ ايرانى هم روزهاى سال هيچكدام نحس نيستند. شايد اين نحس بودنِ سيزدهِ فروردين از باورهاى سرزمين هاى ديگر آمده و بين ايرانيان پخش شده است. براى نمونه پيروانِ فيثاغورث كه باورى داشتند درآميخته با حساب و هندسه و براى شماره ها نشانه هايى را مى پنداشتند شماره سيزده را نحس مى دانستند. فيثاغورثى ها در يونان و سرزمين هاى دُروبَرِ آن زمان پخش بودند و سَدِها هم وجود داشتند. شايد اين نحسى سيزده از باورِ فيثاغورثى آمده و در بينِ ايرانيان پخش شده است. در داده هاى تاريخى شايد نامى از سيزدهم فروردين برده شده باشد اما اينكه ريشهِ اين جشن از كجاست گُنگْ و گيج كننده است. براى نمونه در آثارالباقيه نوشتهِ ابوريحان بيرونى، جدولى براى سَعْد و نَحْس بودنِ روزها وجود دارد كه در آن براى سيزدهمِ فروردين كه تيرروز نام دارد واژهِ سَعْد به ماناى نيك و فرخنده به كار رفته است. بنابر اين سيزده بدر روزى فرخنده است. از آنجايى هم كه اين روز تيرروز نام دارد و ايزد تير در جهان بينى ايرانى ايزدِ باران است و جايگاهِ دلچسب و شيرينى دارد، پس سيزدهمِ فروردين نمى تواند روزِ نحسى باشد. از اين رو چراى برگزار كردن اين جشن را بايد در جايى ديگر جستجو كرد. ا

اگر نگاهى به واژهِ سيزده بدر بيندازيم مى بينيم كه "در" به جاى واژه "دَره و دَشت" آمده، همانگونه كه علامه دهخدا واژهِ "دَرودَشت" را مُخَفَفِ "دَره و دَشت" مى داند:

چو هر دو سپاه اندر آمد زِ جاى
تو گفتى كه دارد دَر و دَشت پاى

يكى ديگر از ماناهاى "به" سَمت و سو هست مانندِ "به خانه رفتن". پس مى توان گفت كه سيزده بدر به ماناى "سيزدهم به سوى دَره و دَشت شدن" هست. از سوى ديگر اگر نگاهى به جهان بينى ايرانى بيندازيم در مى يابيم كه همانگونه كه در جهان بينىِ كوچك، بر روى زمين، يك سال به دوازده ماه بخش شده، در جهان بينى بزرگ هم، در آسمان، يك دورهِ زمانى به دوازده هزار سال بخش بندى شده است. نوروز كه آغازِ يك سال، يك دورهِ زمانى هست دوازده روز زمان مى برد كه برابرى مى كند با دوازده ماهِ سال، در جهان بينى كوچك و دوازده هزار سال در جهان بينى بزرگ كه در آن مردم به شادمانى مى پردازند و آغازِ يك دورهِ تازه را جشن مى گيرند. سيزدهمين روز، مرزِ بينِ نوروز و ديگر روزهاى سال است تا اينگونه، تا سالى ديگر و نوروزى ديگر، به نوروز بدرود گفته شود. به دَره و دَشت رفتن شايد براى آن باشد كه همانگونه كه ايرانيان در نوروز به ديدوبازديدِ يكديگر مى روند، در سيزدهمين روزِ سال، در دَرودَشت، به ديدارِ سپهرِ اين جهان، بروند و همهِ باشندِگان با هم به شادمانى بپردازند. در اين هَمنِشينى بزرگ كه با خوردن و نوشيدن و دست افشانى و پايكوبى همراه است و تا پايانِ اين روز ادامه دارد، مردم سبزه هاى خود را به جوى آب مى سپارند و از تير، ايزدِ باران، آرزوى سالى پُر از بارشِ باران، كه با خود سرسبزى و زيست را به ارمغان مى آورد، دارند. ا

از آئين هاى ديگر اين روز، گِرِه زدن سبزه هست كه جوانان، به ويژه دوشيزِگان، به آن مى پردازند تا در سالِ تازه چرخِ گردان با آنها يارى كرده و به خانهِ بخت بروند. گفته شده كه مشى و مشيانه كه در جهان بينى ايرانى نخستين مرد و زن هستند، در چنين روزى، با گره زدن دو شاخهِ مورد پايهِ پيوندِ زناشويىِ خودشان را بنا كردند و ايرانيان از آن روزگار تا به امروز از اين راز به خوبى آگاه بوده اند و اين آئين را دختران و پسرانِ دَمِ بخت انجام مى دهند تا هم با يكديگر و هم با پيشينهِ خود هم پيمان شوند. ا

خوردنِ كاهو با سركه يا سِكنجَبين، پختن خوراكى هاى گوناگون به ويژه آش رشته و پرتاب كردنِ سيزده سنگ به پشتِ سر به نيتِ دور بودنِ بلا و شوربختى و براى پرت كردن هر سنگ، يك آرزو كردن، از ديگر آئين هاى اين روز است. ا

شايد بسيارى با دروغِ سيزده هم آشنايى داشته باشند. آئينى كه مى شود گفت هم زمان در جاهاى ديگر جهان، براى نمونه هندوستان، نيوزلند، كانادا، آمريكا، فرانسه، انگليس، اسكاتلند، ايرلند و سوئد برگزار مى شود. در بسيارى از كشورها حتى رسانه ها هم دست به اين كار مى زنند و در اين روز دروغى مى گويند و با مردم همراه مى شوند. با اميد به اينكه همهِ آنچه كه اينجا گفته شد، يك دروغِ سيزده نباشد، براى همهِ شما آرزوى سيزده بدرِ شادى دارم. همچون مشى و مشيانه دلباخته و دلرُبا باشيم. ا

با شادباش هاى ويژه به فراخورِ فرارسيدنِ جشن سيزده بدر، براى همه شما آرزوى روزى شاد مى كنم. همچون سيزده بدر خُرم و سرسبز باشيم.

سيزده بدر به شما شاد، فرخنده و ایدون باد
بهمن چهل امیرانی

این نامه را پسندیدید؟
اگر آن را پسندیدید و دوست دارید برای آینده جامعه خود گامی کوچک، بدونِ هزینه و سازنده بردارید این نامه را برای دوستان و آشنایانِ خود بفرستید
با سپاس

گاه نوشت: رویدادهای روزهای سال
گاه نویس: بهمن چهل امیرانی

Latest Posts واپسین نوشته ها

Archive بایگانی

Links لینک ها

-

Tags برچسب ها